Piana PUR wokół nas – gdzie spotykamy poliuretan na co dzień?

Gdy mówimy o pianie PUR, większość osób myśli przede wszystkim o ocieplaniu poddaszy, fundamentów albo hal. To naturalne skojarzenie, ponieważ właśnie w budownictwie właściwości izolacyjne tego materiału są szczególnie dobrze widoczne.

Zastosowanie piany PUR jest jednak znacznie szersze. Poliuretan znajdziemy w samochodach, materacach, meblach, lodówkach, sprzęcie sportowym, a nawet w technologiach wykorzystywanych w przemyśle kosmicznym. Często korzystamy z niego codziennie, nie zdając sobie sprawy, z jakiego materiału wykonano dany element.

Czym właściwie jest piana PUR?

Skrót PUR pochodzi od słowa „poliuretan”. Nie jest to jeden materiał o zawsze identycznych właściwościach, lecz cała grupa tworzyw, których parametry można zmieniać zależnie od składu i sposobu produkcji.

Z poliuretanu powstają między innymi:

• miękkie i elastyczne pianki,
• twarde piany termoizolacyjne,
• powłoki ochronne,
• kleje i uszczelniacze,
• elastomery wykorzystywane w przemyśle.

Dlatego gąbka kuchenna, wypełnienie fotela samochodowego i piana natryskiwana na poddaszu mogą należeć do tej samej rodziny materiałów, choć mają zupełnie inną strukturę i przeznaczenie.

Krótka historia poliuretanu

Początki poliuretanów sięgają 1937 roku. Wtedy niemiecki chemik Otto Bayer wraz ze swoim zespołem opracował reakcję pozwalającą otrzymywać materiały poliuretanowe.

Pierwsze rezultaty nie od razu wzbudziły zainteresowanie przemysłu. Potrzeba było kolejnych lat badań, aby nauczyć się świadomie zmieniać twardość, elastyczność i gęstość nowego tworzywa. Z czasem okazało się, że z podobnej chemii można otrzymywać zarówno miękkie wypełnienie materaca, jak i sztywną warstwę izolacyjną.

Ta możliwość dopasowania właściwości do konkretnego zadania odpowiada za ogromną liczbę zastosowań poliuretanu.

Piana poliuretanowa w meblach i sypialni

Jednym z najczęstszych zastosowań miękkiej pianki poliuretanowej są meble tapicerowane. Znajdziemy ją w siedziskach kanap, foteli i krzeseł. Stosuje się ją również w materacach, poduszkach oraz nakładkach poprawiających komfort snu.

W tym przypadku liczą się zupełnie inne cechy niż podczas ocieplania budynku. Pianka powinna być sprężysta, dopasowywać się do obciążenia i wracać do wcześniejszego kształtu. Jej twardość można dobrać do konkretnego zastosowania, dlatego producenci wykorzystują różne odmiany materiału w oparciach, siedziskach i materacach.

Piana PUR w samochodach, autobusach i pociągach

Wsiadając do samochodu, prawdopodobnie mamy poliuretan w zasięgu ręki. Elastyczne pianki PUR wykorzystuje się w fotelach, zagłówkach, podsufitkach i elementach wykończenia wnętrza.

Materiał może również pomagać w ograniczaniu hałasu i drgań. W pojazdach chłodniczych oraz niektórych zabudowach transportowych sztywne piany stosuje się jako warstwę termoizolacyjną.

Niewielka masa ma tutaj duże znaczenie. Każdy dodatkowy kilogram wpływa na zużycie energii lub paliwa, dlatego producenci szukają materiałów, które łączą niską wagę z odpowiednimi właściwościami użytkowymi.

Poliuretan w lodówkach i chłodniach

Jedno z najbardziej praktycznych zastosowań sztywnej piany poliuretanowej można znaleźć wewnątrz lodówki. Materiał umieszcza się pomiędzy zewnętrzną obudową a wewnętrzną komorą urządzenia. Warstwa piany ogranicza przenikanie ciepła z pomieszczenia do chłodzonego wnętrza.

Podobne rozwiązania stosuje się w zamrażarkach, komorach chłodniczych, kontenerach i pojazdach przeznaczonych do transportu produktów wymagających kontrolowanej temperatury.

To dobry przykład pokazujący, że piana PUR może działać w obu kierunkach: ograniczać ucieczkę ciepła z ogrzewanego domu albo jego napływ do chłodzonego pomieszczenia.

Czy gąbki kuchenne są wykonane z poliuretanu?

Wiele popularnych gąbek do mycia naczyń i sprzątania powstaje z elastycznej pianki poliuretanowej. Otwarta struktura komórek pozwala materiałowi chłonąć wodę, odkształcać się podczas ściskania i szybko wracać do wcześniejszego kształtu.

Nie oznacza to, że każda gąbka dostępna w sklepie jest wykonana z poliuretanu. Producenci wykorzystują również inne tworzywa i materiały naturalne. Poliuretan jest jednak bardzo często spotykany w produktach do czyszczenia, kąpieli i pielęgnacji.

Zastosowanie piany PUR w budownictwie

W Thermomax wykorzystujemy pianę PUR przede wszystkim do wykonywania izolacji budynków. Materiał powstaje bezpośrednio podczas natrysku i dopasowuje się do kształtu podłoża. Pozwala to utworzyć ciągłą warstwę również przy skosach, narożnikach i nieregularnych elementach konstrukcji.

W budownictwie stosuje się dwa podstawowe rodzaje piany.

Piana otwartokomórkowa

Jest lekka, elastyczna i bardziej paroprzepuszczalna. Najczęściej wykorzystuje się ją do ocieplania poddaszy oraz izolowania domów szkieletowych i lekkich przegród.

Jej struktura pomaga dokładnie wypełnić przestrzeń pomiędzy elementami konstrukcji bez znacznego zwiększania ich obciążenia.

Piana zamkniętokomórkowa

Ma twardszą strukturę, niższą nasiąkliwość i korzystny współczynnik przewodzenia ciepła. Stosuje się ją między innymi do izolowania fundamentów, ścian piwnic, dachów z blachy oraz ocieplania hal i magazynów.

Na metalowych powierzchniach odpowiednio dobrana warstwa może również ograniczać kondensację, czyli wykraplanie się wody na chłodnej blasze.

Rodzaju piany nie powinno się wybierać wyłącznie na podstawie ceny albo nazwy producenta. Znaczenie mają konstrukcja przegrody, wilgotność, temperatura, oczekiwany efekt i parametry konkretnego systemu.

Piana montażowa a izolacja natryskowa – czy to ten sam materiał?

Oba produkty należą do rodziny poliuretanów, ale nie są tym samym rozwiązaniem.

Piana montażowa w puszce służy głównie do wypełniania niewielkich szczelin oraz wykonywania prac przy oknach, drzwiach i instalacjach. Profesjonalna izolacja natryskowa powstaje natomiast z dwóch składników podawanych przez specjalistyczny reaktor. Urządzenie kontroluje między innymi ich temperaturę, ciśnienie i proporcje.

Nie należy więc porównywać jakości ocieplenia budynku z zachowaniem niewielkiej ilości piany montażowej użytej do uszczelnienia otworu.

Piany poliuretanowe w sporcie i na wodzie

Poliuretany wykorzystuje się również w deskach surfingowych, elementach łodzi, sprzęcie sportowym, ochraniaczach, podeszwach butów i różnych materiałach amortyzujących.

W konstrukcjach morskich sztywne piany mogą pełnić funkcję lekkiego rdzenia elementów kompozytowych, izolacji lub materiału wspomagającego wyporność. Z kolei pianki elastyczne stosuje się wszędzie tam, gdzie potrzebne jest tłumienie uderzeń i dopasowanie materiału do kształtu ciała.

Nie każda deska czy łódź powstaje oczywiście z poliuretanu. Jest on jednym z kilku materiałów wybieranych zależnie od konstrukcji i sposobu użytkowania produktu.

Piana PUR w technologiach kosmicznych

Jednym z ciekawszych przykładów zastosowania pian poliuretanowych był program amerykańskich promów kosmicznych. Sztywne piany wykorzystywano między innymi jako izolację zewnętrznych zbiorników paliwa.

Warstwa musiała ograniczać przepływ ciepła i chronić zbiornik z paliwem przechowywanym w bardzo niskiej temperaturze. Jednocześnie była narażona na obciążenia mechaniczne, akustyczne i termiczne występujące podczas startu.

Nie była to oczywiście ta sama piana, którą stosuje się do ocieplania poddasza. Przykład pokazuje jednak, jak szerokie możliwości daje odpowiednie zaprojektowanie materiału poliuretanowego.

Dlaczego poliuretan ma tak wiele zastosowań?

Największą zaletą poliuretanu jest możliwość dopasowania jego właściwości do określonego zadania. Zależnie od receptury materiał może być miękki albo twardy, elastyczny albo sztywny, lekki, odporny mechanicznie lub nastawiony przede wszystkim na izolacyjność cieplną.

Do najczęściej wykorzystywanych cech pian PUR należą:

• niewielka masa,
• możliwość uzyskania różnej twardości i gęstości,
• dobre właściwości termoizolacyjne,
• zdolność wypełniania nieregularnych przestrzeni,
• tłumienie części drgań i dźwięków,
• możliwość łączenia z innymi materiałami.

Nie wszystkie te właściwości występują w takim samym stopniu w każdym produkcie. Parametry pianki do fotela samochodowego będą zupełnie inne niż piany przeznaczonej na fundament.

Piana PUR wokół nas – podsumowanie

Piana PUR jest obecna w znacznie większej liczbie przedmiotów, niż mogłoby się wydawać. Spotykamy ją w domu, samochodzie, lodówce, meblach i sprzęcie sportowym. Jej specjalistyczne odmiany znalazły zastosowanie także w przemyśle, transporcie chłodniczym i technologiach kosmicznych.

W Thermomax interesuje nas przede wszystkim budowlane zastosowanie piany PUR. Ocieplamy poddasza, fundamenty, domy szkieletowe, hale i magazyny. Rodzaj materiału oraz grubość warstwy dobieramy do konstrukcji i rzeczywistych warunków technicznych budynku.

Najczęściej zadawane pytania

Do czego służy piana PUR?

Piany PUR wykorzystuje się między innymi do izolacji budynków i urządzeń chłodniczych, produkcji materacy, mebli, siedzeń samochodowych, gąbek, elementów sportowych oraz części konstrukcji przemysłowych.

Czy każda pianka poliuretanowa ma takie same właściwości?

Nie. Poliuretany tworzą dużą rodzinę materiałów. Poszczególne pianki różnią się twardością, gęstością, elastycznością, nasiąkliwością i właściwościami izolacyjnymi.

Czy piana z materaca i piana do ocieplania domu to ten sam produkt?

Nie. Oba materiały należą do rodziny poliuretanów, ale mają inne receptury, strukturę i przeznaczenie. Materac wymaga pianki miękkiej i elastycznej, natomiast izolacja budynku musi spełniać określone wymagania techniczne.

Gdzie stosuje się pianę PUR w budownictwie?

Pianą PUR można izolować między innymi poddasza, stropy, domy szkieletowe, fundamenty, ściany piwnic, dachy, hale, magazyny i chłodnie. Materiał należy dobrać do konkretnej przegrody.

Porozmawiajmy o Twoim budynku

Chcesz ocieplić poddasze, fundament albo halę? Wyślij nam zdjęcia lub umów bezpłatne oględziny. Najpierw sprawdzimy konstrukcję i warunki, a następnie dobierzemy odpowiedni rodzaj piany oraz grubość warstwy.

Piotr: 790 600 604
Paweł: 509 076 985
E-mail: kontakt@thermomax.pl

FAQ: 64 pytania o pianę PUR | Zobacz realizacje Thermomax